Weromsjen yn Gaasterlân (276)

Balk

De plannen voor het aanleggen van stoomtramwegen door de zuidwesthoek van Friesland gaan verder terug dan het jaar 1899 door mij genoemd in aflevering 170 (juni 2014) in deze rubriek.

Genees-heel -en vroedmeester, later doctor in de mondheelkunde, Simon Eliazer (Eduard) Oudschans (1835 Amsterdam- 1917 Ginneken en Bavel) vestigt zich op12 maart 1870 vanuit Brussel in Leeuwarden. Op 24 augustus 1883 vertrekt hij naar Amsterdam. Vanaf 1876 noemt hij zich Oudschans-Dentz. Deze waarschijnlijk rijke tandarts wilde geld investeren in de aanleg en exploitatie van tramwegen. Hij verstuurde concessie aanvragen naar diverse gemeenten in de provincie Groningen, Noord Holland en ook naar gemeenten in de Zuidwesthoek van Friesland. Op 21 september 1880 ontvingen Burgemeester en Wethouders van de gemeente Gaasterland een concessieaanvraag voor het aanleggen van een tramlijn van Heerenveen, over Nijehaske, Haskerbrug, Haskerhorne, Joure, Scharsterbrug, Huis ter Heide, Sint Nicolaasga, Wollegaast (het huidige Spannenburg), Tjerkgaast, Sloten, Wijckel naar Balk en terug. Een tweede lijn moest komen van Sneek, Jutrijp, Hommerts, Wellebrug, Wollegaast, Follega, Eesterga naar Lemmer en terug. B & W van Gaasterland zagen wel wat in deze plannen. In het voorjaar van 1881 organiseerden ze een vergadering in de herberg op Kippenburg. Ook de NTM (Nederlandse Tramweg Maatschappij) uit Utrecht had plannen maar dan voor het traject Workum, Koudum, Galamadammen, Kolderwolde, Balk, Sloten, Wollegaast. De gemeente Vollenhove had gehoord van al deze plannen in de Zuidwesthoek van Friesland en wilde de tramlijn doortrekken langs de Zuiderzee vanuit Lemmer richting Vollenhove. Bij de afbeelding: briefhoofd uit het archief van de gemeente Gaasterlân-Sleat (toegang 110-77),Provinciale Drentsche en Assser Courant van 20 oktober 1880(links) en de Leeuwarder Courant van 8 april 1881(rechts) De tekeningen van de plannen uit circa 1914 zijn nog steeds te bekijken in expositie Langsdeluts achter Raadhuisstraat 29 te Balk. Rectificatie aflevering 275. De smederij van de gebroeders Hoogeveen lag niet aan de Pypsterstikke lag maar aan de Lytse Side. Tekst: Johan Groenewoud Reacties: info@langsdeluts.nl of telefoon 0514-604327

Auteur

Meintje Haringsma