‘Mensen kunnen moeilijk een weg vinden in al die voorschriften’

Balk

Sinds de oprichting in november 2003 heeft VerSUS al duizenden mensen op weg geholpen met het aanvragen van toeslagen, heffingskortingen en kwijtscheldingen.

In 2003 hielp VerSUS 62 mensen in voormalig Skarsterlân. In 2016 waren er 288 cliënten verdeeld over de drie spreekpunten in Lemmer, Balk en Joure. In 2015 waren het 258 mensen die gebruik maakten van de dienst.

Eén keer per jaar houden ze een Kanskaartenactie. Ze kiezen daarvoor een wijk of dorp waarbij ze de kaarten uitzetten. Op die kaart staan ‘kansen’ vermeld, oftewel een lange lijst van toeslagen waar mensen mogelijk recht op hebben. ,,Wethouder Hemmes zei destijds dat veel geld bleef liggen waar minima recht op zouden hebben’’, zegt Klaas Hoekstra, secretaris en spreekuurhouder bij VerSUS. ,,Hij zocht een manier om dit bij de mensen onder de aandacht te brengen. Zo is het idee van de Kanskaart ontstaan.’’

In de wijk Lemstervaart zijn eerder dit jaar 830 Kanskaarten uitgezet. Daarvan zijn 375 mensen bezocht. Een 21 mensen hebben gereageerd. Balk ten noorden van de Luts, Lemmer Noord, in Joure de wijken Zuiderveld, Westermeer en Blaauwhof, Sint Nicolaasga, Sintjohannesga en Rotsterhaule zijn sinds 2008 door Versus benaderd met de Kanskaarten. Bakhuizen staat nog op de lijst, net als Terhorne. De kaart wordt huis aan huis verspreid. Daarna gaan vrijwilligers de deuren langs om alle mensen die de kaart hebben gekregen de mogelijkheid te bieden om een afspraak te maken. ,,Wij werken vaak samen met een woningstichting die ons van adressen voorziet van mensen die in een huurwoning wonen’’, zegt Hoekstra. ,,Ook mensen in een koophuis kunnen een kaart krijgen, maar zij zijn vaak mondig genoeg om zelf actie te ondernemen als zij kansen zien.’’ Vrijwilligers gaan bij alle deuren langs met de vraag ‘zijn er voor u ook kansen?’, een taak die enkele weken in beslag neemt. Een gesprek over armoede is dan nog niet aan de orde. Ze vragen om contactgegevens en Versus neemt contact met ze op. De vrijwilliger gaat niet in op de onderdelen van de Kanskaart.

De Kanskaart blijkt ook op provinciaal niveau te werken. Andere instanties hebben de werkwijze van de Jousters overgenomen. In 2010 is de vereniging zelfs voorgedragen voor de landelijke Ab Harrewijn prijs. Ze werden tweede. De toenmalige staatssecretaris Jetta Klijnsma ‘wenste iedereen een VerSUS toe’.

VerSUS is een samenwerkingsverband van algemeen maatschappelijke organisaties en kerken. De vereniging is destijds opgericht voor uitkeringsgerechtigden en gehandicapten in voormalig Skarsterlân. De letters staan nog steeds voor Vereniging Steunpunten Uitkeringsgerechtigden en gehandicapten in de gemeente Skarsterlân, maar het gebied is in 2014 met de fusie uitgebreid. De uitbreiding was een voorwaarde van de gemeente voor het behouden van de benodigde subsidie. Het bedrag is hun enige inkomstenbron. ,,Wij vragen ook geen geld van de cliënten. Alles is gratis voor hen’’, zegt Hoekstra.

De vereniging is ontstaan vanuit de WMO. Het Fries Samenwerkingsverband Uitkeringsgerechtigden (FSU) heeft een paar jaar geleden 26 steunpunten in de provincie gerealiseerd. Maar de FSU stopt per 1 januari: een zorgelijke zaak voor een vereniging als Versus. ,,De FSU zorgde voor de juiste informatieverstrekking waar alle Friese steunpunten hun kennis vandaan haalden’’, zegt Hoekstra. ,,De wetten eigen maken als vrijwilliger, dat red je niet. Zij haalden voor ons de kernpunten eruit. De vraag is nu: hoe komen wij straks aan onze informatie? Het doet ons echt zeer dat zij stoppen.’’

Want de hulp van VerSUS is volgens de heren harder nodig dan ooit. Freek Koelma, penningmeester en spreekuurhouder: ,,Mensen kunnen moeilijk een weg vinden in al die voorschriften. Al die formulieren die ingevuld moeten worden. Daar worden mensen soms horendol van.’’ Hoekstra: ,,Ook het digitaal verwerken is voor velen lastig. Er zijn mensen die nog nooit van een DigiD hebben gehoord. En bij het ambtenarenkorps ben je vaak een nummer. Een ambtenaar heeft geen tijd voor je. Bij ons kunnen ze hun verhaal wel kwijt.’’

Hun beeld bij armoede is meer dan geldelijk. Hoekstra: ,,Er is financiële armoede, maar er is ook armoede in de sociale contacten. En voor mensen die niet veel armslag hebben, gaat het vaak dubbelop.’’ Koelma is het met Hoekstra eens: ,, En daarbij wil niet iedereen weten dat ie in armoede leeft. Ik denk daarom dat die stille armoede blijft. En elk geval is er één teveel.’’

VerSUS houdt iedere week spreekuur. Op maandag is dat in de Treemter in Balk, op woensdagochtend bij In de Vrijloop in Joure en ’s middags in het Dienstencentrum Senioren in Lemmer. Voor het bezoek van het spreekuur kan een afspraak worden gemaakt via 0513-414593 (Miks Welzijn) of via de website: www.versusjoure.nl. Het spreekuur is voor iedereen gratis.

Brenda van Olphen


Auteur

Redacteur