Een halve kroeg aan bierflessen en glazen duiken op in de Luts

BALK

‘Het is best netjes in Balk. Wel zijn er heel veel peuken gevonden. En blikjes en petflessen. En uit het water komen heel veel flessen en glazen’ Lisette Bokma van de Friese Milieufederatie heeft de woorden nog niet uitgesproken of een duiker komt met een meter bier naar boven. Spreekwoordelijk dan, want de glazen zijn gevuld met het vieze water van de Luts. In zijn hand een hele rij met bierglazen, die hij overhandigd aan een vrijwilliger aan de kant. De lucht die van de glazen afkomt is ronduit smerig, maar de vrijwilliger maalt er niet om. ‘Ik was mijn handen zo wel weer.’

De duiker en een lid van de brandweer, worden bijgestaan door iemand met een haak en iemand met een magneet. Ook zij vissen in het vieze water en halen van alles naar boven: van bierdoppen (veel bierdoppen) tot onderdelen van iets waarvan je niet meer kunt zien wat het is geweest. En glas. Veel glas. ‘Jongeren gooien dat blijkbaar veel in de Luts. Maar ze beseffen blijkbaar niete dat ze in de zomer daar ook weer zwemmen en ze daardoor rare wonden kunnen oplopen.’

De brandweer vaart met een net heen en weer en hengelt ook daar flink wat op. Zo kwam een hele fits naar boven, maar ook een wegwerkbord en een oranje pion die bij wegwerkzaamheden op de straat staat. Alle schoonmakers doen het werk vrijwilliger in het kader van de schoonmaakactie Skjin Wetter in en rond het water van de Elfstedenroute. Kanoërs van de Kanonier zijn uren daarvoor vanaf de kant van de Wyldemerk gestart en hebben de rotzooi die zij konden vinden in emmertjes gestopt. Nadat ze de Luts waren afgegaan, gingen ze nog het Slotermeer op. HSV De Baers was aanwezig, EHBO-ers en diverse andere vrijwilligers zijn aan het opruimen geslagen. Het doel van de actie van de Friese Milieu Federatie, Wetterskip Fryslân en de Friese gemeenten was om mensen bewust te maken van de hoeveelheid afval die in het oppervlaktewater terecht komt en de gevolgen die dit heeft. Zij willen volgend jaar op veel grotere schaal gaan opruimen en mensen ervan doordringen wat de gevolgen zijn van het weggooien van zwerfvuil.

In Balk verder ook nog een ludieke actie. Hond Joy liet met zijn baasje Alex zien hoe hij getraind is om blikjes en plastic flesjes op te speuren. Op de route tussen de middelbare school en de supermarkt kon hij zijn slag slaan met plastic zakjes en Redbull blikjes. De manier waarop de hond afval vindt, is volgens zijn baas elke hond aan te leren. ‘Met een koekje en wat commando’s.’

Meintje Haringsma