Het Hindeloopen van Joost Halbertsma

HINDELOOPEN

Het Hindeloopen van Joost Halbertsma: blauwdruk van een burgerbeschaving is de titel van een lezing in museum Hindeloopen op zondag 25 november om 15.00 uur. De lezing wordt verzorgd door Alpita de Jong.

Dominee Joost Hiddes Halbertsma (1789-1869) was Fryslân met hart en ziel toegedaan. Geboren in Grou, in 1822 als dominee naar Deventer vertrokken, bleef hij zich interesseren voor de Friese geschiedenis, zoeken naar oude verhalen en onderzoek doen naar oude culturen. Zijn huis begon steeds meer op een museum te lijken doordat hij alles verzamelde wat met de Friese identiteit te maken had.

Trouwen met vrouw uit Workum

In 1816 trouwde hij met Johanna Hoekema van Sate Westerein uit Workum. Het echtpaar logeerde elk jaar wel een paar weken op de boerderij, niet ver van Hindeloopen. Halbertsma raakte gefascineerd door de aparte cultuur van deze oude stad. Via familie en kennissen kreeg hij allerlei soorten Hylper kleding, Hylper teksten, verhalen en anecdotes over bijzondere gebruiken en personen overgeleverd. Dit gebruikte hij voor zijn onderzoek naar de beschaving van Hindeloopen, een beschaving van ondernemende burgers, die zijn bloeitijd had gehad.

In handschriften beschreef hij bijzonderheden over Hindeloopen, de gewoonten rond het vrijen, trouwen en sterven, St. Nicolaas en andere feesten. Hindeloopen was zijn referentiekader voor onderzoek naar andere beschavingen: ‘Hindeloopen toont in het klein hoe het met een staat in het groot gaat’, aldus Halbertsma. Hij schonk zijn verzameling, bestaande uit kleding, een uniek boek met ‘Hylper’ stofstalen, voorwerpen, tekeningen en notities in 1855 aan de provincie Friesland. Deze schenking vormde later de basis voor het Fries Museum.

Biografie

Alpita de Jong, die een biografie over Halbertsma schreef, vertelt in haar lezing wat Halbertsma in zijn handschriften optekende over Hindeloopen. Ze laat foto’s zien van wat hij aan de provincie Fryslân overdroeg. Ook zal ze aandacht schenken aan enkele biografische bijzonderheden die ze de afgelopen jaren op het spoor is gekomen, zoals de knottedoek van zijn overgrootmoeder die hij aan koning Willem II opstuurde.

Museum Hindeloopen, zondag 25 november, 15.00 uur, lezing Alpita de Jong.