Besluit over zandwinning IJsselmeer door gemeenteraad De Fryske Marren uitgesteld

JOURE

Gemeente De Fryske Marren heeft in de raadsvergadering van 28 november besloten de stemming omtrent de zandwinning in het IJsselmeer uit te stellen. Onder de aanwezigheid van massaal uitgelopen burgers stemden de coalitiepartijen in het gemeentehuis van Joure voor uitstel.

Het zandwinproject van Smals uit Cuyk wordt momenteel behandeld in de Tweede Kamer en gemeente DFM wil de resultaten uit Den Haag afwachten. “Er zijn buiten de raad veel ontwikkelingen aan de gang,” stelde Volbeda van de FNP. “Het resultaat van deze ontwikkelingen willen wij meenemen in ons besluit. Voor een zorgvuldige afweging willen wij even de tijd hebben om dit te kunnen doen.” Zandwinbedrijf Smals en de protestanten blijven zodoende in ongewisse over het besluit van de gemeente.

Kamervragen

Enkele weken geleden betrokken de partijen D66, GroenLinks en ChristenUnie hun collega’s in Den Haag bij de problematiek over de zandwinning. De vragen die vervolgens in de Tweede Kamer gesteld zijn, liggen momenteel ter beantwoording bij minister Van Nieuwenhuizen. Volgens de coalitiepartijen heeft het zodoende geen nut te stemmen over een onderwerp dat in de Tweede Kamer nog ter behandeling ligt. Dit leidt in de gemeenteraadsvergadering tot woede van GroenLinks, dat al jaren tegen het plan is. “Verantwoordelijk voor dit besluit ligt in dit huis,” stelde de partij bij monde van Anne Merkuur. “Wij stellen al veel langer vragen bij het project, maar deze werden door de gemeente steeds afgedaan. Nu wordt de stemming opeens uitgesteld. Waarom wegen de vragen van onze eigen gemeenteraad minder zwaar dan de vragen in de Tweede Kamer?”

Januari 2019

Wanneer het besluit wel plaatsvindt, is nog niet geheel duidelijk. Deze onzekerheid leidt tot ontevredenheid in de raad. “Als het nu afgelast wordt, wil ik wel weten wanneer er een nieuwe datum komt,” betoogt De Haan van de PVDA. Coalitiepartij CDA verwacht dat de gemeente in januari zich over het onderwerp gaat buigen. “Eind van dit jaar komt er een antwoord van de minister. Dit gaat mogelijk begin 2019 worden,” stelt Van Zanden. “Wat ons betreft maken we dan gelijk een plan van aanpak.”

Uitgestroomde mMassa

De raadszaal in Joure was voor de gelegenheid volgehangen met spandoeken van woedende Gaasterlanders, De in gele hesjes geklede burgers beschouwen de zandwinning in het IJsselmeer als een aanslag op het beschermde natuurgebied. “Wat we niet snappen is dat de overheid, die deze bescherming zelf opgelegd heeft, zo’n plan in dat gebied neerlegt, “ spreekt Bokma van Bosk en Greide tijdens de raad. “We zijn er woedend om!” Zijn woorden worden met luid applaus ontvangen. Ongeveer honderd mensen zijn naar de vergadering gekomen om hun onvrede te uiten. “We hebben het vertrouwen in deze zaak in de overheid verloren.”

‘Operatie geslaagd, patiënt overleden’

‘Vandaar dit grote protest,” wordt in een volgende toespraak van Fryske Gea aangevuld. Zij keren zich direct tot de raad, dat als laatste over de besluitvorming gaat. “Jullie als gemeenteraad kunnen het verschil maken. Wij betwijfelen dat sterk. We zijn bang voor het scenario: operatie geslaagd, patiënt verloren.” Provincie Friesland ging eerder al akkoord met de zandwinning. De beslissing van de raad is doorslaggevend over het al dan niet doorgang vinden van de zandwinning.

‘Hete appel’

Ook Natuurmonumenten is naar de vergadering gekomen om van zich te laten horen. “Het is vandaag een gedenkwaardige avond. Nog nooit zijn zoveel burgers op een agendapunt van de raad afgekomen. Dit bewijst dat het ontzettend leeft onder de bevolking.” Een groot deel van de aanwezige menigte past niet meer in de raadszaal en volgt alles op schermen buiten. “Laat u niet onberoerd,” richt Natuurmonumenten zich tot de raad. “U gaat besluiten de hete appel voor u uit te schuiven. Hoe langer dat duurt, hoe heter de appel wordt!”

‘DFM op zijn smalst’

Ook de oppositie doet nog een poging de raad in beweging te krijgen. “De gemeente is autonoom in de beslissing,” beargumenteert Rinze Visser van de NCPN. “Het hoeft zich niet te houden aan de minister. Dit is duidelijk De Fryske Marren op zijn smalst,” sneert de politicus met een woordspeling naar zijn collega’s. “Zodra er een antwoord komt, gaan we om tafel,“ verzekert Van Zanden. De coalitie weigert te stemmen over de plannen van Smals als het dossier nog in de Tweede Kamer ligt.

Plannen Smals

Smals wil industriezand winnen dat geschikt is voor beton en cement. Zo’n zes kilometer van de kust bij Oudemirdum wordt in het IJsselmeer een werkeiland van ongeveer zeven hectare gebouwd. Op dit eiland komen verschillende gebouwen en installaties van diverse hoogste. De grootste installatie, de zandverdeler, wordt ongeveer 22 meter hoog. Daarnaast komen er loodsen op het eiland, die elk 15 meter hoog worden. Met boten en vrachtwagens wordt het gewonnen zand afgevoerd. De verontruste burgers zijn bang voor horizonvervuiling, geluidsoverlast en natuurvervuiling.

Groeiend protest en petitie

Het afgelopen jaar groeide het protest omtrent de zandwinning tot omvangrijke proporties. Fryske Gea, Bosk en Greide en andere natuurorganisaties zijn woedend over de plannen van Smals. “Hoe is het mogelijk dat aan die kant miljoenen geinvesteerd worden in een vismigratie-rivier. Dat is een goede zaak,” betoogde Gerrit Schraa tijdens een demonstratie in Mirns, enkele dagen geleden. “Maar op het andere eind van de zee zwemmen ze dan straks zo het graf in. Dat snap je toch niet?” De protestanten zijn een petitie gestart, die inmiddels door 8100 mensen is ondertekend. Burgemeester Fred Veenstra neemt tijdens de vergadering deze petitie van de Gaasterlanders in ontvangst. “Deze mag u even vasthouden, maar direct weer teruggeven,” stelt een spreker. “Hij wordt namelijk nog steeds ondertekend en zal dus in omvang toenemen.”

‘Waar staat ‘beschermd natuurgebied’ voor’?

Welke standpunten de partijen allen innemen, is nog niet geheel duidelijk. Voornamelijk de coalitie houdt de boot nog af. Oppositiepartijen als D66, ChristenUnie en Groenlinks lieten eerder al wel weten tegen de zandwinning te stemmen. “Laten we eerlijk zijn: Hoe komen wij erbij om industrie in beschermd natuurgebied alleen al te overwegen,” zo is op de site laatstgenoemde partij te lezen. “Waar staat de titel ‘beschermd natuurgebied’ dan nog voor?”

‘We komen terug’

Ondanks dat de stemming over het onderwerp uitgesteld wordt, blijven de demonstranten uiterst strijdbaar. “We laten ons echt niet zomaar wegjagen,” roept een man vanuit het publiek nadat blijkt dat de besluitvorming geen doorgang zal vinden. De uitgestalde vlaggen, spandoeken en borden worden zorgvuldig weer ingepakt. Deze zijn nodig voor de volgende vergadering. “We gaan ons protest opvoeren!” Als we deze woorden mogen geloven, wordt de volgende vergadering over het onderwerp nog heftiger. “Dan komen we zeker weten gewoon terug hoor!”