De zilveren stedenband tussen DFM en Roemeense Medias

DE FRYSKE MARREN Tussen De Fryske Marren en de Roemeense stad Medias bestaat een stedenband, dat dit jaar het 25-jarig jubileum viert.

Durk Durksz is sinds 2010 betrokken bij deze vriendschapsrelatie tussen de twee gemeenten. Hij werd in dat jaar namens de FNP wethouder met internationale betrekkingen in zijn portefeuille.

„De contacten zijn in 1990 ontstaan, toen Roemenië net was bevrijd van het dictatoriale regime,” vertelt Durksz. „Per school werden uitwisselingen gehouden, waardoor 40 kinderen van School nr. 3 die naar de toenmalige gemeente Skasterlân kwamen. Toen zijn contacten gelegd, waaruit de Stichting Skarsterlân - Medias is ontstaan.” Durksz raakte betrokken als wethouder, maar is nu betrokken als bestuurslid van de Stichting DFM - Medias.

In 1991 is een gezin naar Medias gegaan voor hulp, maar liep tegen de enorme bureaucratie aan. Toen is het plan bedacht om tussen de burgemeesters van Skasterlân en Medias de contacten te leggen om de hulpverlening te versnellen. Hulpprogramma's zijn ingezet voor hulp aan wezen, gehandicapte kinderen en bejaardenhuizen. Ook is geholpen om vuilnis op te halen, wat in Medias niet gebeurde.

Sindsdien zijn er onderling uitwisselingen. „De wethouder is voor de formele contacten tussen besturen van de beide gemeenten, de jaarlijkse uitwisselingen en de ondersteuning tussen DFM en Roemenië,” licht de oud-gemeentebestuurder toe. „Ook ondernemers gaan heen en weer.”

In 2010 was het contact magertjes, is mede door de komst van wethouder Durksz opgepaktklopt. Het magere contact was een dieptepunt. Durksz noemt drie hoogtepunten. „Het eerste is dat het vuil in Medias wordt opgehaald door twee vuilniswagens en duizend containers die door de gemeente Skarsterlân zijn geschonken. Deze zijn door vrijwilligers gebracht. De burgemeester van Medias heeft de toenmalig afvalscheid-perron van de gemeentewerf in Joure opgbezocht en zich hierdoor laten inspireren om hetzelfde te doen in Medias. Dat geldt nu als voorbeeld voor heel Roemenië.”

Het tweede hoogtepunt volgens Durksz is de dagopvang en de sociale werkplaats voor gehandicapten. Het derde hoogtepunt is de bouw van bejaardenhuizen in Medias. De klein deel van de onkosten worden vergoed vanuit een budget van de gemeente. Ook veel vrijwilligers helpen een handje mee, verduidelijkt Durksz. „Zo zijn er onder meer opbrengsten uit een winkeltje met tweedehands kleding. Ook zijn kerstdozen door particulieren gemaakt en verstuurd. En zijn er inzamelingsacties gehouden met acht- tot tienduizend euro opbrengst. Dat is voor ons een groot bedrag, maar in Roemenië is dat een kapitaal,” weet Durksz.

Het blijft een lastig land, vindt het bestuurslid van Stichting DFM - Medias. „Als je om 13 uur afspreekt om iets te doen, mag je blij zijn als ze er om 14 of 15 uur zijn. Ze kunnen ook pas de volgende dag verschijnen. ”

Maar de mensen genieten wel, bijvoorbeeld van het optreden van het shantykoor De Headammers uit St. Nicolaasga die mee geweest is met een uitwisseling. „Dat is onbetaalbaar.”

Dries Onclin is voorzitter van de stichting en ere-burger van Medias, wethouder Jos Boerland onderhoudt nu de contacten namens de gemeente De Fryske Marren.

De Stichting DFM - Medias is de huidige stichting, is 23 december 2019 opgericht. De bedoeling is om de contacten te verstevigen en voor nog zo'n vijfentwintig, dertig jaar door te gaan. In de afgelopen jaren zijn de nodige privé en zakelijke contacten gelegd. Nederlandse bedrijven hebben zich in Medias gevestigd, particulieren hebben een vakantiehuis in Medias gekocht. Shantykoren hebben opgetreden, volleybaketbalteams hebben er gespeeld, er zijn jeugduitwisselingen geweest en ondernemersreizen worden gehouden.

Dries Onclin is voorzitter van de Stichting De Fryske Marren Medias én ereburger van de Roemeense stad. „Daar merk je niet veel van, hoor,” zegt de oud-directeur van Empatec. „Je wordt wel met egards ontvangen, maar niet heel overdreven. Je komt immers in Medias om wat te doen. Dat ik ereburger ben geworden, is natuurlijk erg leuk. Ze waarderen het Friese karakter van doorzetten.”

Zijn activiteiten in Medias zijn de afgelopen 20 jaar hoofdzakelijk gericht geweest op het ontwikkelen van de positie van gehandicapten in de maatschappij.

„Ik ben sinds 1998 betrokken bij de stedenband,” vertelt Onclin. „Ik ben er bij gevraagd door de toenmalige wethouder van de gemeente Skarsterlân, vanwege mijn ervaring bij Empatec. Mijn bijdrage zit vooral in de zorg. Hiervoor zijn dagopvang en beschut werk georganiseerd. Vorig jaar is een nieuwe werkplaats hiervoor gerealiseerd en is tevens een appartementencomplex gebouwd om mensen met een beperking te leren begeleid zelfstandig te wonen.”

In de nieuwe stichting zullen de bestuursleden zich met name richten op uitwisseling van ervaringen in Maatschappelijk Betrokken Ondernemen.

Nu het politiek rustig is in Roemenië, gaan de mensen daar ook weer normaal met elkaar om, ziet Onclin. „Dat is wel prettig werken, een steuntje in de rug. Als de contacten goed blijven, houden we elk jaar één á twee uitwisselingen per jaar. En dat kan nog best jaren doorgaan.”

Hoe lang deze vriendschapsband blijft bestaan, daar heeft de gemeente zelf niet zoveel invloed op. „Maar we hopen nog heel lang. Het is een band die van onderop, door inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties wordt onderhouden. Het zijn vriendschappen die soms al jarenlang bestaan. Het gaat om maatschappelijke contacten en uitwisseling van kennis en ervaring, de gemeente ondersteunt de contacten door bij ontmoetingen ook aanwezig te zijn. Daarom ook de borging in een stichting, waarin inwoners de bestuursleden zijn,” vertelt woordvoerster Trycia van Brug van de gemeente.

In 2020 is het 30 jaar geleden dat de eerste onderlinge contacten zijn ontstaan, in 2021 bestaat de stedenband officiëel 25 jaar. „We zijn samen met de stichting bezig met de voorbereidingen om dit te vieren en elkaar op te zoeken. De komende tijd gaan we het programma concreet invullen, er zijn al mooie ideeën.”

Tekst: Frits Tromp