,,Dit werk brengt zoveel liefde en warmte met zich mee”

Elske Woudstra vierde 9 januari haar 40-jarig jubileum in Talma Hiem. Het werd een feestelijke dag vol met verhalen en een heuse serenade door fanfare Melodia Wijckel. Een gesprek over bewoners, Zorg Zwaarte Pakketten en het menselijke aspect in de zorg.

BALK Talma Hiem is de gezellige, gastvrije spil van het dorp. Tot die conclusie moet je wel komen als je de drempel bent overgestapt. De receptioniste die me koffie aanbiedt, de kleurrijke zaal waar bewoners gezamenlijk koffie drinken, het winkeltje met de nodige versnaperingen en snuisterijen en de heren die op hun gemak en met pretlichtjes in de ogen een potje biljarten. En tel daarbij de 120 medewerkers en de ruim 200 vrijwilligers nog eens op. Het is geen wonder dat leidinggevende Elske Woudstra hier al vier decennia lang met veel plezier werkt. In haar ruime, lichte kantoor vertelt ze over de voorbijgaande jaren.

,,Ik ben geboren in Tzum en heb de Ulo gedaan. Om verpleegkundige te worden moest je 17 jaar en 7 maanden zijn, en dat was ik nog niet. Mijn zus werkte in Franeker in een verzorgingshuis en ik ben daar begonnen in de keuken. Wat later wilde ik graag op mezelf wonen en deed ik de opleiding tot ziekenverzorgende. Ik ontmoette mijn grote liefde in Harich en zodoende kwam ik in Gaasterland terecht, waar ik in 1980 bij Talma Hiem solliciteerde. Toen er kinderen kwamen bleef ik doorwerken, en 31 jaar geleden kreeg ik een leidinggevende functie na het behalen van de nodige managementpapieren. Helaas ontstonden er na een grondige, luxe verbouwing in 1996 veel schulden en een faillissement en maakten we ons ernstig zorgen of ons salaris nog wel betaald kon worden. We hebben toen zelfs Talma Hiem bezet om de ernst van de situatie duidelijk te maken naar de buitenwereld. Best een vervelende tijd, een prachtig verbouwde locatie, maar diepe schulden. In deze periode runde ik samen met collega Eddie Hilarius (hoofd voeding) het complete Talma Hiem. Uiteindelijk kregen we in 1999 het verlossende woord dat we ons bij stichting Hof & Hiem mochten aansluiten. Een zorggroep in onze omgeving, waar we veel meer de samenwerking konden vinden, dan de Talma Stichting die veel meer op afstand opereerde. De toenmalig directeur Jan Veenstra van Hof en Hiem heeft ons toen weer uit de rode cijfers geholpen. Bijkomend voordeel van deze vervelende periode was, dat de luxe appartementen van destijds nu nog altijd goed zijn.”

Elske ging dus van een verzorgende naar een leidinggevende functie. En ze voelt zich helemaal op haar plek. ,,Ik mag nu eenmaal graag regelen”, zegt ze lachend. ,,Ik ben veel bezig met wet- en regelgeving. Maar we zijn hier geen fabriek, we gaan hier met mensen om. Dus het menselijke aspect staat hier voorop. We werken met zogenaamde ZZP’s, Zorg Zwaarte Pakketten. Hoe hoger de ZZP van een bewoner, des te meer geld er voor wordt uitgetrokken. Daar hangen weer een aantal werkuren aan, en je bepaalt welke deskundigheid je erop zet. Wat opvalt is dat bewoners hier tegenwoordig maar kort wonen, gemiddeld slechts een half jaar. Echtparen proberen we zoveel mogelijk samen te houden. Als een van de twee zorg nodig heeft en de ander niet, dan krijgt de ander een partnerindicatie. De zorg is door de jaren heen erg veranderd. Bewoners denken meer mee en familie is meer participerend. We hebben naast een cliëntenraad ook een Multi Disciplinair Overleg. Hierbij zijn bijvoorbeeld de huisarts, psycholoog, fysiotherapeut en familieleden van een bewoner bij aanwezig. We vragen van familie ook of ze hun mantelzorgtaken zoveel mogelijk willen blijven doen, als vader en/of moeder in Talma Hiem komen wonen. We moeten de verzorging echt met zijn allen doen. Ook in de terminale fase is de familie heel belangrijk. Het mooie is dat je met elkaar zorgt voor de ander.”

Dit jaar bestaat Talma Hiem 50 jaar. Er wordt in september een feestweek georganiseerd. Elske verheugt zich er al helemaal op. ,,Het is zo leuk! Al die oude foto’s en verhalen. Talma Hiem staat midden in het dorp en trekt ook mensen van buiten, die bijvoorbeeld hier koersbal spelen, of koorrepetities hebben. Zij brengen de buitenwereld mee naar binnen. Net als al onze vrijwilligers, die onder andere de wekelijkse bingo leiden of voor Tafeltje Dekje rijden.”

Er gaat veel goed in de zorg, en zaken zijn ten goede veranderd, maar toch kan het altijd beter. Elske zou het wel weten als zij de minister van Zorg en Welzijn zou zijn. ,,Dan zou ik het ten eerste over bewoners hebben, en niet over het aantal zorgplekken of bedden. Op de eerste plaats staat dan het welzijn van de mens en daarna pas zijn ziekte, en niet andersom. Helaas draait het altijd om geld. We worden steeds ouder, we weten veel meer van ziektebeelden en er gebeurt in de verzorg- en verpleeghuizen steeds meer in positieve zin. Zo hebben wij op elke afdeling een huiskamer en heeft iedere bewoner een uur per week waarin hij of zij een activiteit mag doen met behulp van een medewerker. Bijvoorbeeld rummikubben of lekker naar buiten. Maar een persoonlijk gesprek wordt ook zeer op prijs gesteld. Ook op het gebied van maaltijden is er veel veranderd. Iedere dag kan men kiezen uit drie verschillende menu’s, en uit ieder menu is een gang te kiezen. Als minister zou ik ook de regelgeving en de registratie versimpelen. Het is nu nog steeds een grote bureaucratische toestand, dat kan nog steeds veel minder!”

Iedere dag fietst Elske met veel plezier naar en van haar werk. Als er medewerkers zijn die met iets zitten, biedt ze graag een luisterend oor en zoekt ze naar oplossingen. ,,Ik heb het naar de zin en ik vind het belangrijk dat mijn collega’s dat ook hebben. Soms kun je naar het hele team kijken voor een oplossing, soms naar een medewerker alleen. Dit werk brengt zoveel liefde en warmte met zich mee. En net zoals bij mijn andere passie – Fanfare Melodia Wijckel – leer ik er veel van en levert het me veel energie op. De toekomst van Talma Hiem zie ik zonnig in. Mensen werken hier met veel plezier, er is weinig verloop. En we krijgen ook altijd makkelijk nieuw personeel. Heel soms spring ik nog eens even bij in de zorg. Dat kan gewoon niet anders, want de zorg zit me in de genen.”

Tekst: Amanda de Vries