Monsmastate: huis gebouwd voor koopman en burgemeester

Friesland een provincie van boerderijen en kerken? Ja, maar er is veel meer. Zoals prachtige staten en stinzen. Elke week bezoekt Peter Nieuwenhuijsen een andere. Deze week Monsmastate.

Een manier om bij de Monsmastate in Bolsward te komen, is via de Algemene Begraafplaats. Door die te betreden ben je eigenlijk al meteen op het terrein dat vroeger bij het betrekkelijk eenvoudige buitenhuis hoorde. Je kunt er dan ook van een afstandje kijken naar de achterkant van de state, die wel een mooi front heeft, dat aan de Franekerstraat ligt. Hier voeren de trekschuiten naar Franeker en Leeuwarden langs.

Het huis is gebouwd voor de Bolswarder koopman en burgemeester Sipke Monsma , in 1709. Blijkbaar vond die het prettig, of misschien wel chic, om een buitenhuis te hebben, maar het lastige van buitenhuizen is vaak dat je zo veel moeite moet doen om er te komen. Welnu, Monsma liet zijn buiten niet ver buiten de stadspoort aanleggen. Hij kon er te voet naartoe vanuit de stadswoning aan dezelfde kant van de stad. Maar wie weet vroeg hij wel geregeld een lift aan de jager van de trekschuit. Van een begraafplaats was natuurlijk nog geen sprake; zijn vrouw en hij hadden een vrij uitzicht. Wellicht had Monsma een goed oog voor mooie plekken (en een goed gevulde beurs), want hun beider graf is op een heel centraal punt in de Martinikerk.

Het commentaar van een trekschuitpassagier in de 18e eeuw: “We varen nu langs een sierlijk huis met een rijke halsgevel en aan de zijkant twee vleugels. Boven in de gevel zie je twee familiewapens. Ik heb wel eens kennis gemaakt met de eigenaar, jonker Lycklama à Nijeholt, maar die wapens zullen wel ouder zijn. Ligt voor de hand dat die van Monsma zijn, want zo noemt men dit huis. We zijn op weg naar Burgwerd, maar ik moet nog verder, helemaal naar Leeuwarden.”

In de 19e eeuw is men hier gaan boeren en daaraan kwam pas in 1980 een eind. De volgende eigenaar was toevallig ook een van de weinige stadsomroepers die Nederland nog rijk was. Hij heeft voor de restauratie zorggedragen, zodat het bescheiden huis een lust voor het oog is.

Peter Nieuwenhuijsen

Prijsvraag

Rondom de Friese staten en stinzen wordt ook een prijsvraag gehouden. Te winnen valt een vorstelijke overnachting in een van de mooiste B&B’s van Friesland: Huize Boschoord in Sint Nicolaasga. Ga voor deelname naar prijs winnen.