Overall van Amerikaanse boordschutter altijd bewaard door toen 9-jarige Appie Olivier

OUDEMIRDUM Aan de tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog die het Histoarysk Wurkferbân Gaasterlân in Mar & Klif heeft ingericht, is onlangs een uniek stuk toegevoegd.

Na bijna 77 jaar haalde Appie Olivier uit Balk de pilotenoverall van een Amerikaanse militair van zolder, die hij al die jaren had bewaard. Olivier was 9 jaar toen in december 1943 een B-24 Liberator van de geallieerden neerstortte bij Mirns.

Drie van de 10 bemanningsleden overleefden de crash en een van hen, Henry werd naar Hotel Jans in Rijs gebracht, waar Olivier bij zijn grootouders woonde.

De overal van Henry bleef achter in Hotel Jans en is tot op de dag van vandaag bewaard door de kleinzoon van Jans, Appie Olivier. Onlangs heeft hij de overall overgedragen aan Gerard Woltjer, verzamelaar van voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog. Tot oktober is het kledingstuk te bewonderen als onderdeel van de tentoonstelling 75 jaar Vrijheid, die het HWG in Mar & Klif heeft ingericht.

Geallieerd vliegtuig

Woensdag 22 december 1943 was een duistere, mistige en regenachtige decemberdag. Vanaf de grond kon men niets zien van de overvliegende Amerikaanse vliegtuigformaties. Tijdens een striemende regenbui raakte ’s middags om 14.51 uur in Mirns een brandend geallieerd vliegtuig de voet van de lage heuvel waarop nog steeds de begraafplaats ligt.

Het was een zware vier motorige Amerikaanse B-24 Liberator. Het toestel – B-24H-42-7554 van de 445 Bombardment Group 702nd Bombardment Squadron, 8e AirForce USAAF - was ‘s morgens met in totaal 579 Amerikaanse bommenwerpers opgestegen van de Engelse basis Tibenham in Norfolk.

Confrontatie

Tussen Bolsward en Workum was er een confrontatie met een formatie van Duitse Messerschmitts. Daarbij werd de Liberator uiteindelijk door luchtafweergeschut geraakt. De piloot besloot tot een noodlanding. Het vijfentwintig ton zware vliegtuig raakte met een snelheid van 200 kilometer per uur de verhoging van de begraafplaats in Mirns en sloeg driemaal over de kop.

Onbeschrijfelijk

Wat er toen gebeurde, is nauwelijks te beschrijven. Het beschadigde alle bomen rondom het kerkhof; het versplinterde de mooie klokkenstoel en ook nog de helft van de grafstenen. Het vliegtuig gleed door over de Murnserdyk, daarna over een sloot en ook nog over een stukje grond.

Over een breedte van vijftig meter en een lengte van 800 meter was de omgeving bezaaid met gedeelten van het vliegtuig en met menselijke resten.

De vliegtuigbemanning bestond uit tien personen. Drie bemanningsleden konden zich met hun parachute in veiligheid brengen en kwamen in het Rijsterbos neer. Een van hen was de 25-jarige boordschutter sergeant Harry L. Henry uit Philadelphia. Hij werd naar Hotel Jans in Rijs gebracht en werd daar opgevangen door Jan T. Faber uit Rijs. Faber had een poosje in Canada gewoond en sprak de Engelse taal. Eigenaar Jans van het gelijknamige hotel voorzag Henry van burgerkleding die van zijn schoonzoon Bauke Olivier afkomstig was. Laatstgenoemde was toentertijd KNIL-militair en zou in 1944 als Japans krijgsgevangene in Takanon, Thailand, overlijden.

Verraad

Omdat er verraad in het spel was, mislukte het plan van het verzet om de vliegenier naar elders te brengen. Hij werd door de Duitsers meegenomen. Hij belandde vervolgens onder andere in het Poolse krijgsgevangenkamp Luft IV, Gross Tychow en in Oostenrijk, Stalag 17B bij Krems. Hij overleefde daar de oorlog en keerde uiteindelijk behouden in de Verenigde Staten terug. Op 23 maart 1990 overleed hij in Philadelphia, Pennsylvania. Het hele verhaal van deze crash is te lezen op www.gaasterlandinwo2.nl/monumenten/begraafplaats Bakhuizen. OUDEMIRDUM