Weromsjen yn Gaasterlân (372)

Het is deze week niet een vrolijk verhaal.

De man op de trap is bezig met onderhoud aan het raam boven de winkeldeur van bakkerij Wijnstra aan de Meerweg in Balk (nu restaurant Bij de Luts). Misschien veranderd hij de naam wel in Meinsma. Als dat zo is dan is de foto gemaakt in 1926. Het pand links van de bakkerij was de Christelijke Lagere School van 1868 – 1925. In 1912 stonden de broers Pieter Kornelis Walda (*1892) en Jan Walda (*1893) voor de klas aan deze school. Beide waren in de kost bij bakker Wiebe Tjeerds Wijnstra naast de school. Op zich al bijzonder. Pieter Kornelis bleef in Balk tot 1918. Hij trouwde met Froukje, een dochter van slager Hendrik Kanninga. Jan vertrok in 1913 naar Scheveningen.

De tweede wereldoorlog maakte een tragische einde aan het gezinsleven van beide broers.

Pieter Kornelis stond na Balk voor de klas in Sliedrecht en Bolsward. In 1926 vertrok het gezin naar Nederlands Indië waar hij onderwijzer werd aan een zendingsschool. In 1934 waren ze even terug in Nederland. Tijdens de Japanse bezetting werd het gezin geïnterneerd in de beruchte Jappenkampen. Hij overleefde dit niet. Zijn vrouw Froukje en hun 3 dochters wel. Hun oudste zoon Roelof Hendrik was in militaire dienst. Hij werd krijgsgevangen door de Japanners en op transport gesteld om te werken aan de Birma spoorweg. Tijdens dit transport bombardeerden de geállieerden het schip, de Niteimei Maru, waar ook veel Japanse soldaten mee werden vervoerd. De meeste Japanners overleefden dit niet. Van de 1000 krijgsgevangen stierven er 32 als gevolg van het tot zinken brengen van het schip. Ook Roelof Hendrik Walda. De drie dochters gingen voor zover ik kon achterhalen in Australië wonen. Froukje Walda-Kanninga ging terug naar Balk waar ze een huis kocht aan de Raadhuisstraat 30. Dat is waar wij nu wonen.

Jan Walda stond voor de klas in Scheveningen en werd in 1922 leraar het aan Lyceum in Hilversum. Datzelfde jaar trouwde hij met Margaretha Verhoog. Ze kregen twee kinderen. Hij weigerde in de Tweede Wereldoorlog te doen wat de Duitse bezetter van hem als onderwijzer wilde. In maart 1945 werd hij gearresteerd door de Sicherheitspolizei. Vanuit kamp Amersfoort is hij op transport gesteld naar Duitsland. Tijdens het transport is hij als gevolg van de ontberingen overleden in de buurt van Beven (Duitsland). Hun zoon Arie Jan geboren in 1922 ging na het behalen van zijn diploma in 1942 aan het Lyceum in Hilversum, waar zijn vader voor de klas stond, werken bij de politie in Amsterdam. Als vergelding voor het op 31 januari 1945 doodschieten van een Duitse soldaat door een gearresteerde burger aan de Schieringsweg te Naarden werden op zondag 4 februari 1945 vijf willekeurige gijzelaars opgepakt. En op dezelfde Schieringsweg in Naarden gefusilleerd. Arie Jan Walda was één van hen.

Foto en tekst: Johan Groenewoud

Reacties: info@langsdeluts.nl of telefoon 0514-604327