Weromsjen yn Gaasterlân (256)

Balk - Belasting betalen. Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker. In de speciekohieren worden "de vijf speciën", een bundeling van vijf verschillende belastingen geregistreerd. Vanaf 1748 werd de belasting door daartoe aangestelde ontvangers ingevorderd. De belasting werd in 1805 afgeschaft. Verklaring van de afkortingen:

Sch = schoorsteengeld, verschuldigd over iedere schoorsteen die in gebruik was. Deze belasting bestond uit twee delen: de eigenaar en de gebruiker betaalden ieder de helft. Er waren vrijstellingen voor armen en schippers die op hun schip woonden en instellingen als kerken en gasthuizen. K = hoorngeld. Voor koeien van drie jaar en ouder gold het volle tarief, voor vaarzen de helft. Voor ossen, stieren en kalveren hoefde men niet te betalen. R = Rier (jong vee) = hoorngeld G = een belasting voor bebouwde landbouwgrond. Men betaalde een tarief per pondemaat, het tarief hing verder af van de kwaliteit van de grond. P = een belasting voor het bezit van paarden ouder dan een jaar. Bij de afbeelding: Boterkoper Idske Poppes (1724-1808) woont zelf aan de Harichsterzijde volgnummer 34 in Balk, nu van Swinderenstraat 20 van Jongsma Wonen, en betaald op dat adres belasting voor 2,5 schoorsteen. Op volgnummer 2 in Harich, nu “Idske Poppes Sathe” op Lorbuorren 3, wordt belasting betaald voor 23 koeien en 3 paarden. De boerderij werd bewoond door Nolle Jans Lam (1754-1827) die op dat adres voor één werkende schoorsteen belasting betaald. De notatie 7 - 30 - : betekent 7 gulden, 30 stuivers en 0 duiten. Foto: speciekohieren Gaasterland 1802, tekst: Johan Groenewoud reacties: info@langsdeluts.nl of telefoon 0514-604327