‘De manier van denken over de Elfstedentocht is sneller geworden’

BALK - Een nieuwe ijsveegmachine voor de Elfstedentocht was afgelopen vrijdag aanleiding om kersverse voorzitter van de IJswegencentrale in Gaasterland Douwe Hoekstra, IJsmeester Sytse Prins van Elfstedenvereniging, Rayonhoofd Reitze Woudstra en Piet Siemonsma van de IJswegencentrale Gaasterland en de maker van het apparaat Richard Huitema van Tjitte de Wolff Machines voor Landbouw & Industrie, Tuin & Park bij elkaar te krijgen.

Komt hij er?

Maar natuurlijk komt dan onherroepelijk de vraag: Komt hij er in 2019, die Elfstedentocht?

Gemakkelijk zal het niet worden, stellen de heren. Zeker klimatologisch niet. Maar gaat de winter eenmaal los, dan kan de tocht der tochten wel in 10 tot 12 dagen georganiseerd worden. ‘Er heerst een nieuwe energie als het over de Elfstedentocht gaat. Dat begint al 3 dagen voordat het echt begint te vriezen.’ Heel andere protocollen schrijven dan voor dat er vanuit het advies van de KNMI al direct maatregelen worden genomen, zodra het er op lijkt dat er serieuze vorst op komst is.

Vaarverbod

‘Er wordt dan overlegd met Sytse Kroes, ijsmeester bij De Friesche IJsbond. Vervolgens wordt er gecommuniceerd met het Waterschap. Die gaat kijken wat het peil is van het boezemwater en alles wat er teveel is wordt er dan uitgejaagd. Dus zowel bij Lemmer als Stavoren. Zodat op de derde dag alle water op het peil is dat nodig is om een Elfstedentocht de grootste kans te geven. Vanaf dag 1 staat het water dan vervolgens stil voor een 10-daagse voorspelling. Mensen zullen het dan wel idioot vinden dat er dan vervolgens een vaarverbod (behalve voor het Margrietkanaal) wordt uitgevaardigd. Maar dat is de enige kans om de Elfstedentocht een kans te geven.’

Die snelheid in handelen is nieuw stelt Prins. Omdat de organisatie anders in elkaar steekt, maar ook omdat de wil om eindelijk weer eens een Elfstedentocht te organiseren zooo ontzettend groot is. ‘Vriest het dat het kraakt, dan zijn de 3e en 4e dag cruciaal voor het ijs. ‘Gaat het sneeuwen, draait de wind. Dat zijn allemaal factoren die de tocht kunnen maken of breken. De uiteindelijk beslissing of de tocht doorgaat ligt bij de Vereniging de Friesche Elfsteden. De 22 afzonderlijke ijswegencentrales keuren overigens wel het ijs.

Verantwoordelijkheid

‘Dat is best een hele verantwoordelijkheid,’stelt rayonhoofd Reize Woudstra. ‘Toen ik me opeens bedacht dat er door een besluit van ons 26.000 mensen het ijs op gaan,’ vond ik dat toch opeens wel een hele verantwoordelijkheid. IJsmeester Sytse Prins van de Elfstedenvereniging is dat wel met hem eens. ‘We dragen ook een grote verantwoordelijkheid. Dus moet het wel veilig zijn als we ja zeggen’ Toch stelt hij wel dat er bij elke Elfstedentocht nare zaken zijn gebeurd, mensen zijn overleden zelfs. ‘Helaas weet je dat. Ze hebben mij ook wel eens gevraagd of de tocht der tochten ook door moet gaan als het code rood is. In 1963 was het ook code rood en toen is hij ook verreden. Dus ja, dat zou dan nu ook gaan gebeuren als alles er verder geschikt voor is, maar het roetkoud is en er een enorme wind staat.’

Behandeld als terroristische aanslag

Over mensen die eigenlijk niet op het ijs thuishoren (zonder schaatsen) maakt hij zich overigens niet zoveel zorgen. ‘De Elfstedentocht valt onder grip4. Daarbij worden dezelfde maatregelen genomen als bij een terroristische aanslag. Vanuit dat oogpunt maak ik me dus geen zorgen.’