Broer en zussen Dooper: samen 473 jaar oud

BALK - Toen hun zuster Trieneke onlangs de mooie leeftijd van 90 jaar behaalde, gingen alle nog in leven zijnde broer en zussen bij haar op bezoek. Een prachtige middag. En daar zaten ze dan: 5 leden uit hetzelfde gezin van 90 jaar of ouder. Lubbert Dooper uit Balk keek toen om zich heen en bedacht:’ Dit is eigenlijk best uniek. Want in de meeste gevallen is 80 procent dan al weg.’ En samen? Samen zijn ze al 473 jaar oud.

Als de broer en zijn zussen samen zijn, wordt er veel gepraat over vroeger. ‘Ja natuurlijk. Over wat we deden, hoe het was. Want we hadden een mooi gezin. Warm. En we leven met elkaar mee, zijn betrokken bij elkaar. En zien elkaar zo nu en dan en als dat het geval is zoals op Trieneke haar verjaardag. En dan beseffen we dat het wel heel bijzonder is wat we hebben.’

Gestorven aan een gebroken hart

Het gezin Dooper bestond uit 8 kinderen, maar 3 ervan overleden. Wietske werd helaas maar 34 en dat heeft heit eigenlijk nooit kunnen verkroppen, stelt de bijna 94-jarige Lubbert uit Balk. ‘Natuurlijk hadden wij daar ook veel verdriet van, maar je bent jong en je hebt je eigen gezin. Dan is dat toch anders. Eigenlijk snap ik nu pas goed hoe dat voelde voor hem. Ook al omdat ik nu zelf een dochter heb verloren.’ Toen de vrouw van heit Auke Dooper, mem Aaltje Agricola niet lang daarna ook kwam te overlijden, was het over en uit voor hem. ‘Je kunt eigenlijk wel zeggen dat hij aan een gebroken hart is gestorven.’ Broer Luut overleed op 88-jarige leeftijd en broer Berend werd 93.

90, bijna 100 of over de 100

Maar de overige 5 zitten allemaal in hun negentiger jaren, zijn bijna 100 of zijn al 100. Zo is Boukje die in Sint Nicolaasga woont inmiddels 91. Lubbert uit Balk wordt dus binnenkort 94 en Albertje die in Talmapark woont, heeft al de respectabele leeftijd van 98 lentes op de teller staan. Afke, die in Talmahiem woont, is zelfs al een eeuweling. Zij is inmiddels al 101 jaar oud. Allemaal werden ze geboren in Ruigahuizen, op een boerderij aan de Lutswal naast het sportveld. Vader was boer en hij zag het levenslicht in 1876. Hij overleed in 1957, op 81-jarige leeftijd. Zijn vrouw werd in 1885 geboren en overleed in 1956, 71 jaar oud.

8 kinderen in 10 jaar

‘Heit was 40 jaar toen hij trouwde,’ zegt Lubbert Dooper met een glimlach. Die lach heeft te maken met het feit dat vervolgens het ene na het andere kind werd geboren. ‘In 10 jaar, kwamen er 8 kinderen ter wereld. Niet te geloven. Daar kwam nog bij dat er in de oorlog ook nog eens 4 evacuees aan tafel zaten uit Limburg. ‘En een feint en een faam die meehielpen op de boerderij. We zaten dus met 16 man aan tafel.’

Warmte

Maar wat een warmte heerste er in het gezin, stelt Dooper. ‘We hadden een mooi, hecht gezin. En dat werd nog warmer en hechter toen er ook nog partners bijkwamen. Joke Dooper, de dochter van Lubbert meent zich te herinneren dat iedereen in het gezin ook boer is geworden of getrouwd is met een boer. ‘Nee, zegt de Balkster. Albertje is bij de NS gegaan en Afke werkte bij Slagerij Hylkema. Maar de rest, ja het klopt dat die allemaal boer zijn geworden of getrouwd met een boer.’

Het boerenleven stond ook centraal in het leven van de jonge broers en zusters. Zo moesten ze allemaal leren melken. Maar dat ging niet iedereen even goed af. ‘Toen we een jaar of 12/13 werden, moesten we het leren van heit. ‘Boukje en Albertje deden dat heel goed. Boukje was zelfs zo ‘gremitich’ dat ze de koeien beet als ze niet wilden wat zij wilde. De rest was een stuk minder goed met het handmelken. Maar we stonden altijd met z’n vijfen in de Jister.’

Maandag

Wat Dooper zich ook nog goed herinnert was de maandagochtend. Het was altijd vroeg opstaan op de boerderij, maar op maandagochtend werden de kinderen er nog vroeger uitgejaagd. ‘Heit had het weekend dan achter de rug, was denk ik heel goed uitgerust en stond dan nog eerder op dan normaal. En op andere doordeweekse dagen moesten we er ook al om 4 uur uit, want de melkrijder stond om kwart voor 6 voor de deur. Maar op de maandag moesten we er altijd eerder uit. Dat was echt een straf voor ons.’

Dooper zelf werd ook weer boer op de Elisabethhove in Ruigahuizen en werkte tot hij 65 jaar was. Hij trouwde met Lize Bonekamp. Die grote liefde waar hij bijna 65 jaar mee getrouwd was, overleed in 2016. Hij weet overigens nog goed wat er gebeurde toen hij zijn geliefde meenam naar beppe Afke Zwaga. ‘Ze had alles eens even op een rijtje gezet, met haar 150 kleinkinderen. Gekeken of er niet ergens familieverbanden liepen. Maar het kon zei ze. Maar dan ook maar net.’

Meintje Haringsma