‘U had zich daar als raadslid al lang in moeten verdiepen’

BALK/JOURE -Hoewel Smals vertegenwoordigster Resie Reijnders geen goed woord voor ze over had en ook sommige raadsleden bijna schofterig omgingen met de insprekers die tegen de zandwinning waren, verliep het petear maandagavond op basis van argumenten. Wel was er ook kritiek op de raadsleden zelf die soms de bezwaarmakers vliegen af probeerden te vangen. ‘U had zich daar als raadslid zelf al lang in moeten verdiepen.’

Dorpsbelang Bakhuizen, Mirns, Rijs en Warns vertegenwoordigde ook Stavoren en Oosterzee. Wink Blomsma was heel duidelijk in zijn bewoordingen:’Uw kiezers willen geen zandindustrie. En u zit hier niet in het landsbelang, waar steeds over gesproken wordt. U zit hier voor het belang van de Fryske Marren en haar inwoners.’ Dorpsbelang had overigens graag een referendum uitgeschreven zien worden omtrent de zandwinning, zei Wink op de vraag van DCA-er Roelevink of er ook een ledenraadpleging had plaatsgevonden. „Wel bij onze eigen verenging en de andere dorpsbelangen hebben mij gevraagd ook hun standpunt naar voren te brengen,’aldus Blomsma.

Verkiezingsprogramma

Blomsma refereerde ook aan de concept omgevingsvsisie waarin duidelijk wordt genoemd dat de natuur centraal staat. ‘Ook in verkiezingsprogramma’s heeft u dat opgenomen. Maar dit plan staat daar volledig haaks op. Onze kliffenkust is volstrekt uniek. En met dit plan zal de kust nooit meer zijn wat het was.’ Tevens gaf hij te kennen dat als dit plan doorgaat, het vertrouwen in de gemeenteraad zal zijn verdwenen bij veel mensen. Verder gaf Blomsma te kennen dat de presentatie van het plan 7 jaar geleden er heel anders uit had gezien, dan het plan dat nu voor ligt. ‘Het is sneaky gegaan. De zandwinning was toen heel ergens anders gesitueerd.’

Jan Stuiver uit Lemmer gaf te kennen dat deze zandwinindustrie werkgelegenheid en geld gaat kosten in de toeristensector. ‘En dat kost dan ook weer arbeidsplaatsen.

Rijk en provincie nu wel akkoord?

Marten Wesselius, wetlandwacht van de vogelbond gaf te kennen dat hij als voormalig rijks- en provinciaal ambtenaar natuurbeleid heel lang betrokken is geweest bij het Friese IJsselmeergebied onder andere bij de uitvoering van de NB-wet en aanleg nieuwe natuur. Hij zei zich te verbazen over het feit dat Smals in zoet water met een smalle ondiepe overzone waar de meeste natuurwaarden zitten, heel diep wil graven om zand naar boven te halen. ‘Om natuurwaarden te versterken is de ondiepe zone tussen Afsluitdijk en Lemmer al vanaf 1992 op meerdere plaatsen vergroot met zand uit de vaargeul Urk-Kornwerderzand. Hoe kan het dat rijk en provincie met diepe zandwinning zo dicht tegen de ondiepten akkoord konden gaan?’Hij voegde daar aan toe dat initiatieven voor een eiland voor waterrecreatie tussen Stavoren en Lemmer langs de vaargeul stelselmatig naar de prullenmand zijn verwezen. ‘Het werkeiland valt nog veel meer op in het open IJsselmeer. Rijk en provincie nu wel akkoord?’Ook hij refereerde weer aan het landsbelang waar de wethouder voortdurend mee schermt. ‘Maar waarom hier?’ Bovendien vroeg hij zich af of drinkwatervoorziening, visserij, waterrecreatie en de natuurwaarden dan geen landsbelang zijn. ‘ De gemeente zegt toch zelf dat ze schade aan milieu en landschap willen tegengaan of is dat nu even niet zo relevant? En hoe zit het dan met het ondertekenen van de Agenda IJsselmeer 2050 in 2018?’ Tevens refereerde hij aan de verschillende verkiezingsprogramma’s van de diverse partijen. ‘Over enkele weken weten we of onze volksvertegenwoordigers hun programma’s al dan niet al hebben versnipperd.’

Kwel op het land

Akkerbouwer Jos de Laat sprak zijn zorgen uit over de toename van kwel op zijn land. ‘Die toename was er al toen de vaargeul werd uitgediept, laat staan met zo’n put. En waar staan wij dan als onze akkerbouwgebieden niet bruikbaar meer zijn?’ Op de vraag van Anne Mercuur van GroenLinks wat hij wil dat er gebeurt als zijn land inderdaad schade oploopt antwoordde hij:’dan wil ik schadevergoedering of desnoods bedrijfsverplaatsing.‘

Toxische metalen

Inwoner Kalf uit Bakhuizen (aan zee) sprak zijn zorgen uit over de belasting door zeer toxische zware metalen die ontstaan als slib dat in het IJsselmeer vanuit de Rijn wordt aangevoerd en door het omwoelen van de grond vrij komt . ‘Die vergiftigen de hele voedselketen. Beginnend bij het plankton, maar eindigend bij ons zelf.’ Zware metalen als lood, kwik, kobalt en andere giftige stoffen komen in hoge concentraties voor in een diepte put als die wordt gerealiseerd bij deze zandwinning, zei hij. Maar ook het boezemwater dat gebruikt wordt voor de bewatering van akkerbouwgronden of grasland kan dan niet meer gebruikt worden, zei hij.

‘Veel boeren zijn zich misschien niet bewust van dat loerende gevaar.’ In de Milieu Effect Rapportage (MER) had Kalf bovendien slechts 6 regels over die zware metalen gevonden. En die waren volgens hem ook nog eens lachwekkend. ‘ Het voorstel is om vooraf te monitoren hoe het gehalte is. En als dan later blijkt dat de concentraties zijn verhoogd, om het te blijven monitoren.’ VVD-er Olaf Storms stelde Kalf de vraag hoe hij zo zeker weet dat die toxische metalen zich daar ophopen op hij dat allen maar denkt. ‘Dat is algemeen bekend en dat kunt u zo googlen. Die metalen hebben zich jarenlang opgehoopt in het slib en als je daarin gaat woelen komen ze vrij.’ Hij liet daar schamper op volgen dat Storms zich al lang in deze materie had moeten verdiepen en had moeten bedenken dat het zo werkt.’