Weromsjen yn Gaasterlân (130)

Balk - is ontstaan op het kruispunt van de weg tussen Harich en Wijckel en het watertje de Luts.  In de 16e eeuw is de vlecke Balck geplunderd door Spaanse soldaten. Daarna kwam het tot bloei met als hoogtepunt de 18e eeuw toen de boterhandel een grote bron van inkomsten was. Rijke kooplieden lieten statige huizen bouwen langs de Luts. Veel van deze uitbundig versierde gevels zijn verdwenen. Gelukkig kunnen we vandaag nog genieten van een aantal overgebleven gevels uit die tijd. Nu rijksmonument. Op zaterdag 14 september is er weer de jaarlijkse Open Monumentdag met als thema “Macht en pracht” waarbij een aantal rijksmonumenten in de gemeente Gaasterlân-Sleat te bezichtigen zijn.

Op bijgaande tekening uit 1780 is een deel van de Harichsterzijde, nu van Swinderenstraat, te zien ter hoogte van het Breahûs in Balk. De uit 1729 stammende protestantse kerk met rechts daarvan de trapgevel van de pastorie. De renaissance gevel van de pastorie is in 1909 vervangen door de huidige. Links van de kerk de klok gevel uit de 18e eeuw gebouwd in opdracht van boterkoopman Poppes. Alle gevels verder de straat in zijn in de loop van de jaren vervangen door modernere versies. De houten brug op de tekening lag ongeveer halverwege tussen de huidige Raadhuisbrug en de Ossebrug.   Tekening: familie Bouma,  tekst: Johan Groenewoud reacties: info@langsdeluts.nl of telefoon 0514-604327